Yenidoğan işitme taraması, bebeğin iç kulağındaki kokleanın dış tüy hücrelerinin işlevini ölçen, hızlı ve tamamen ağrısız bir işlemdir. En sık kullanılan yöntem Otoakustik Emisyon (OAE) testidir; bebeğin kulağına yerleştirilen küçük bir prob aracılığıyla birkaç dakikada tamamlanır ve çoğunlukla bebeğin uyurken yapılması tercih edilir. Doğum hastanesinde, bebeğin 1 aylık oluncaya kadar yapılması önerilir.
"Kaldı" (REFER) Sonucu Ne Demek?
Taramada iki farklı sonuç çıkar: "Geçti" (PASS) iç kulağın beklenen düzeyde çalıştığını gösterir; "Kaldı" (REFER) ise yalnızca ölçümün net olmadığını ve kısa süre sonra tekrarlanması gerektiğini bildirir. REFER sonucu işitme kaybı demek değildir. Yenidoğanda en sık karşılaşılan nedenler tamamen geçici ve masumdur:
- Kulak kanalında amniyon sıvısı veya mukus kalıntısı: Doğum sonrası kanalda biriken sıvı ölçümü engelleyebilir.
- Orta kulakta sıvı birikimi: Bebeklerde orta kulak sıvısı sık görülür ve geçici olarak ölçümü bozar.
- Ortam gürültüsü ve bebeğin hareketi: Sessiz olmayan ortam veya ağlayan, kıpırdayan bebek ölçümü zorlaştırır.
- Probun tam oturmaması: Küçük kulak kanalına probun tam uyum sağlamaması da etkileyebilir.
"Kaldı" Çıkınca Ne Yapmalı?
İlk "kaldı" sonucunda paniğe kapılmadan, kulak kanalındaki sıvının çekilmesi için 1-2 hafta sonra taramanın tekrarlanması önerilir. İkinci taramada da REFER sonucu alınırsa, işitme profilini kesinleştirmek için doğrulayıcı bir teste geçilir.
- 1. Adım: 1-2 hafta sonra taramayı tekrar yaptırın (aynı hastane veya bebek sağlığı merkezi).
- 2. Adım: İkinci taramada da "kaldı" çıkarsa, KBB hekiminizin yönlendirmesiyle BERA/ABR testi planlanır.
- 3. Adım: BERA/ABR sonucuna göre çocuğunuzun işitme profili belirlenir ve uygun yol haritası çizilir.
BERA/ABR Testi Nerede Yapılır?
BERA/ABR (Beyin Sapı İşitsel Uyarılma Yanıtı) testi, bebeğin işitme sinirinin işlevini uyku sırasında ölçen doğrulayıcı bir değerlendirmedir. Bu test hastanelerin odyoloji birimlerinde yapılır; bizim merkezimizde yapılmaz. Test, çocuğun işitme eşiğini belirleyerek kaybın derecesini ve tipini ortaya koyar. Bu aşama tamamlandığında rapor, sonraki adımların temelini oluşturur.
Bizim Rolümüz: Uygulama ve Takip
Yenidoğan OAE taraması ve doğrulayıcı BERA/ABR testi hastanelerde yapılır. Atlas İşitme Cihazları olarak bizim uzmanlık alanımız; tanı sonrası sürece girer. Hastane raporunuzla bize geldiğinizde:
- İşitme cihazı uygulaması: Çocuğunuzun işitme profiline ve anatomisine uygun cihazın seçimi ve kulağa yerleştirilmesi.
- REM ölçümü (gerçek kulak ölçümü): Cihazın çocuğun küçük kulak kanalında gerçekte ne kadar ses ürettiğini ölçerek fabrika ayarı yerine kişiye özel ayar.
- Adaptasyon takibi: İlk haftalardan itibaren düzenli kontrol ve ayar güncellemeleri.
- Aile danışmanlığı: Çocuğunuzun işitme rehabilitasyonu sürecinde size yol göstermek.
Sakin Olun: Çoğu "Kaldı" Sonucu Geçicidir
Son bir hatırlatma: "kaldı" (REFER) sonucu çoğu durumda ikinci taramada "Geçti" (PASS) sonucuna dönüşür. Bebeğinizin kulak kanalındaki sıvı çekildikçe ölçüm netleşir ve büyük bir çoğunluk herhangi bir işitme kaybı yaşamadan bu süreci geride bırakır. Yine de küçük bir minorityde doğrulayıcı değerlendirme gerekebileceği için ikinci taramayı atlamamak ve takvime uymak önemlidir. İhtiyaç duyduğunuz her adımda size eşlik etmek için buradayız.
Sık Sorulan Sorular
Yenidoğan taramasında "kaldı" çıkınca ne zaman tekrar yapılmalı?
Kulak kanalındaki sıvının çekilmesi için 1-2 hafta sonra taramanın tekrarlanması önerilir. İkinci taramada da "kaldı" sonucu alınırsa, KBB hekiminizin yönlendirmesiyle doğrulayıcı BERA/ABR testine geçilir.
"Kaldı" çıkması işitme kaybı demek mi?
Hayır. "Kaldı" (REFER) sonucu işitme kaybı anlamına gelmez; yalnızca ölçümün net olmadığını bildirir. En sık nedenler amniyon sıvısı, orta kulak sıvısı, ortam gürültüsü veya probun tam oturmaması gibi geçici durumlardır. Çoğu bebek ikinci taramada "Geçti" (PASS) sonucu alır.
BERA/ABR testi ne zaman gerekli olur?
İkinci taramada da "kaldı" sonucu alındığında veya işitme kaybı için risk faktörü bulunan bebeklerde doğrulayıcı BERA/ABR testi planlanır. Bu test çocuğun işitme eşiğini belirler ve hastane odyoloji biriminde yapılır.
Çocuğuma işitme cihazı gerekirse ne zaman başlanır?
Doğrulayıcı BERA/ABR sonucu işitme kaybını gösterdiğinde, odyolojik değerlendirme sonrası işitme cihazı uygulaması gündeme gelir. Erkenden başlanan uygulama, dil ve sosyal gelişimin desteklenmesine katkı sağlar. Bizim rolümüz bu aşamada cihaz uygulaması, REM ölçümü ve adaptasyon takibini kapsar.