Okul çağı işitme tarama programı, ilkokul çağındaki çocuklarda kalıcı veya geçici işitme kayıplarını erken fark etmek amacıyla yürütülen, okul ortamında eğitimli sağlık personeli tarafından tarama odyometri cihazıyla uygulanan bir halk sağlığı programıdır. Program, yenidoğan işitme taramasının tamamlayıcısı niteliğindedir; çünkü bazı işitme kayıpları doğumdan sonra, çocukluk döneminde ortaya çıkabilir.
Bir ya da her iki kulakta kalıcı ya da geçici işitme kaybının okul çağı çocukların önemli bir bölümünü etkileyebildiği bilinmektedir. Ele alınmayan işitme kaybı; dikkat, öğrenme ve sosyal işlevlerde zorluklara yol açabilir ve okul başarısını olumsuz etkileyebilir.
Tarama Nasıl Yapılır?
Tarama, okul ortamında, belirlenen protokoller çerçevesinde eğitimli sağlık personeli tarafından tarama odyometri cihazı kullanılarak gerçekleştirilir. Bu bir tanı testi değil, ileri değerlendirme gerekip gerekmediğini belirleyen bir ön eleme aracıdır.
Tarama Sonucu "Riskli" Çıkarsa Ne Olur?
Taramada işitme eşiği beklenen düzeyin altında çıkan çocuklar, kapsamlı bir odyolojik değerlendirme için yönlendirilir. Bu değerlendirme, işitme kaybının var olup olmadığını, varsa tipini ve derecesini netleştirir.
Ebeveynler İçin Öneriler
- Okulunuzdan gelen tarama sonucu bildirimini dikkate alın ve önerilen ileri değerlendirmeyi ihmal etmeyin.
- Tarama sonucu normal çıksa bile, çocuğunuzda sonradan gelişen belirtiler (televizyonu yüksek sesle izleme, tekrar ettirme) fark ederseniz ayrıca bir odyolojik değerlendirme yaptırabilirsiniz.
- Tekrarlayan kulak enfeksiyonu öyküsü olan çocuklar için okul taraması dışında da düzenli takip önerilir.
Erken fark edilen bir işitme kaybı, gerekli eğitim ve tıbbi desteğin zamanında planlanmasını sağlayarak çocuğun akademik ve sosyal gelişimini destekler.
Sık Sorulan Sorular
Okul çağı işitme taraması kaç yaşında/kaçıncı sınıfta yapılır?
Program, genellikle ilköğretimin birinci sınıf öğrencilerine yönelik olarak okul ortamında uygulanır. Bazı programlarda dördüncü sınıf gibi ek kontrol noktaları da bulunabilir.
Tarama sonucu riskli çıktı, bu kesin işitme kaybı olduğu anlamına mı gelir?
Hayır. Tarama bir ön eleme yöntemidir; riskli sonuç, kapsamlı bir odyolojik değerlendirme yapılması gerektiğini gösterir. Kesin sonuç, ileri değerlendirme ile netleşir.
Okul taraması yenidoğan taramasının yerini tutar mı?
Hayır, ikisi birbirini tamamlar. Yenidoğan taraması doğumda mevcut olabilecek kayıpları, okul taraması ise sonradan gelişen veya doğumda fark edilmeyen kayıpları yakalamayı amaçlar.